”De kans is dan groot dat we gaan polariseren op de kleine punten... laten we die verleiding weerstaan.” Die oproep deed Lars Dignum tijdens de Algemene beschouwingen in de gemeenteraad van 30 juni. Het was een duidelijke oproep richting de raad binnen een betoog waarin belang voor economische vooruitgang, woningbouw en oog voor verenigingsleven aan elkaar werden verbonden.
Algemene beschouwingen voor de Kadernota 2027:
Politiek is worstelen. Het is worstelen met timing. Worstelen met je eigen twijfels. En bovenal: worstelen met de vraag welk belang je op welk moment laat prevaleren. Want wanneer we een bepaald belang vooropstellen, betekent dat onvermijdelijk dat andere belangen minder zwaar meewegen. Dat schuurt. Dat doet soms pijn.
Inwoners willen niet naar de mond gepraat worden. Mensen willen politici zien, die ergens écht over hebben nagedacht en die het contact aangaan. Ook al staan ze anders in de wedstrijd, ze durven hun twijfels uit te spreken en willen uiteindelijk wél gezamenlijk iets bereiken. Dat is onze diepste overtuiging.
Maatschappij en verenigingen
Onze gemeente is een prachtige lappendeken van krachtige, unieke kernen. Ook al zijn alle dorpen en de stad zo verschillend. Er zijn prachtige overeenkomsten. Het verenigingsleven bloeit en mensen kijken naar elkaar om. Maar die kracht is geen vanzelfsprekendheid.
We zien hier een duidelijke maatschappelijke trend: de individualisering en toenemende tijdsdruk in onze samenleving. Mensen voor een bestuur vinden is lastig en als je ze gevonden hebt, haken ze eerder af.
Tegelijkertijd vindt er een verschuiving plaats van de overheid naar de samenleving, waardoor verenigingen complexere taken moeten opvangen. Dit leidt tot een paradoxale situatie: er wordt steeds meer gevraagd van vrijwilligers, terwijl de groep mensen die dit wil en kan dragen juist steeds kleiner wordt. Deze ontwikkeling zet de traditionele leefbaarheid in onze kernen onder druk. Recente voorbeelden zijn stijgende energieprijzen en de noodklok over duurzaam veldonderhoud. Deze zaken gaan we als gemeente echt niet allemaal op kunnen lossen. Maar we moeten voorbereid zijn op extra kosten voor de gemeente op de lange termijn.
We moeten continu aandacht blijven schenken aan wat er nodig is om die leefbaarheid te behouden. Niet voor even, maar voor de komende twintig jaar.
Wonen en Leefbaarheid
Als we de leefbaarheid voor de komende generaties willen veiligstellen, moeten we in elke kern ruimte bieden voor groei. Geen dorp mag achterblijven. Elke dorp heeft daarin zijn eigen problematieken. Bij de één komt de school in gevaar wanneer huizenbouw uitblijft, terwijl de andere kern kampt met passende woningbouw voor senioren. Mensen die hun hele leven lang hebben bijgedragen aan hun dorp. Zij moeten niet gedwongen worden om te verhuizen naar de stad omdat er lokaal geen plek is. Zij verdienen een passende, geschikte woning in hun eigen, vertrouwde omgeving. Dichtbij hun vrienden, hun buren en hun herinneringen.
Politieke cultuur
Voorzitter, om dat voor elkaar te krijgen moeten we dus samen die arena in. Ik ben er namelijk heilig van overtuigd... dat een ruime meerderheid in deze zaal het diep van binnen roerend eens is met het verhaal dat wij hier vandaag op tafel leggen. We willen namelijk allemaal die betaalbare woningen, die levendige dorpen en toekomstbestendige scholen.
Maar tegelijk voel ik daarin een paradox. Als we in een politieke cultuur over veel grote kwesties hetzelfde denken, schuilt daarin ook een risico: de kans dat we juist gaan polariseren over de kleine verschillen. Dat we gaan ruziën over de invulling, terwijl het grotere plaatje uit beeld raakt. Daarom mijn oproep aan ons allemaal: laten we die verleiding weerstaan en de grotere doelen met elkaar voor ogen blijven houden.
En dat betekent niet dat we de discussie moeten schuwen. Integendeel! Laten we elkaar juist scherp op de inhoud bevragen. Laten we ervoor zorgen dat kritische geluiden en tegenstemmen al vroeg in het proces worden ingebracht, bijvoorbeeld via de BVV.
Laten we afspreken, dat we projecten daar eerst inhoudelijk door en door met elkaar hebben besproken voordat we verdere stappen nemen. Want als we aan de voorkant het echte gesprek voeren, kunnen we daarna ook samen de verantwoordelijkheid pakken voor de rest van die lange termijnprocessen.
Laten we de handen ineenslaan, de worsteling aangaan, het goede debat voeren en onze dorpen en onze stad echt klaarmaken voor de volgende generatie.
En voorzitter, als we dat goed doen, zorgen we met elkaar voor succesvol beleid, mooie projecten. Juist dan krijgt iedereen de ruimte om binnen dat gezamenlijke succes zijn eigen kleur te laten zien. Laten we ervoor gaan.
