”De kans is dan groot dat we gaan polariseren op de kleine punten... laten we die verleiding weerstaan.” Die oproep deed Lars Dignum tijdens de Algemene beschouwingen in de gemeenteraad van 30 juni. Het was een duidelijke oproep richting de raad binnen een betoog waarin belang voor economische vooruitgang, woningbouw en oog voor verenigingsleven aan elkaar werden verbonden.
Algemene beschouwingen voor de Kadernota 2027:
Politiek is worstelen. Het is worstelen met timing. Worstelen met je eigen twijfels. En bovenal: worstelen met de vraag welk belang je op welk moment vooropzet. Want elke keer dat we een belang éérst zetten, betekent dat onvermijdelijk dat we een ander belang minder laten gelden. Dat schuurt. Dat doet soms pijn.
Inwoners willen niet naar de mond gepraat worden. Mensen willen politici zien die ergens écht over hebben nagedacht, die het contact aangaan, ook al staan ze anders in de wedstrijd, die de twijfel durven toegeven, maar die uiteindelijk wél gezamenlijk dingen willen bereiken. Dat is onze diepste overtuiging.
Maatschappij en verenigingen
Onze gemeente is een prachtige lappendeken van krachtige, unieke kernen. Ook al zijn alle dorpen en de stad zo verschillend. Er zijn prachtige overeenkomsten. Het verenigingsleven bloeit en mensen kijken naar elkaar om. Maar die kracht is geen vanzelfsprekendheid.
We zien hier een duidelijke maatschappelijke trend: de individualisering en toenemende tijdsdruk in onze samenleving. Mensen voor een bestuur vinden is lastig, en als je ze gevonden hebt haken ze eerder af.
Tegelijkertijd vindt er een verschuiving plaats van de overheid naar de samenleving, waardoor verenigingen complexere taken moeten opvangen. Dit zorgt voor een paradoxale situatie: er wordt steeds méér geëist van vrijwilligers, terwijl de spoeling van mensen die dit willen en kunnen dragen juist dunner wordt. Dit zet de traditionele leefbaarheid in onze kernen onder druk. Recente voorbeelden zien we in stijgende energieprijzen en de noodklok over duurzaam veldonderhoud. Deze zaken gaan we als gemeente echt niet allemaal op kunnen lossen. Maar we moeten voorbereid zijn op extra kosten voor de gemeente op de langetermijn.
We moeten continu aandacht blijven schenken aan wat er nodig is om die leefbaarheid sterk te hóúden. Niet voor even, maar voor de komende twintig jaar.
Wonen en Leefbaarheid
Als we die leefbaarheid over twintig jaar willen garanderen, moeten we bouwen en uitbreiden in elke kern. Geen dorp mag stilstaan. Elke dorp heeft daarin zijn eigen problematieken. Bij de één komt de school in gevaar wanneer huizenbouw uitblijft, terwijl de ander kampt met passende woningbouw voor senioren. Mensen die hun hele leven hebben bijgedragen aan hun dorp. Zij moeten niet gedwongen worden om te verhuizen naar de stad omdat er lokaal geen plek is. Zij verdienen een passende, geschikte woning in hun eigen, vertrouwde omgeving. Dichtbij hun vrienden, hun buren en hun herinneringen.
Politieke cultuur
Voorzitter, om dat voor elkaar te krijgen moeten we dus samen die arena in. Ik ben er namelijk heilig van overtuigd... dat een ruime meerderheid in deze zaal het diep vanbinnen roerend eens is met het verhaal dat wij hier vandaag op tafel leggen. We willen namelijk állemaal die betaalbare woningen, die levendige dorpen en toekomstbestendige scholen.
Maar daar voel ik tegelijkertijd een paradox. Want als we in een politieke cultuur over heel veel grote zaken hetzelfde denken, ontstaat er een risico. De kans is dan groot dat we gaan polariseren op de kleine punten. Dat we gaan ruziën over invulling terwijl het grote plaatje uit het oog wordt verloren. Mijn oproep aan ons allemaal is: laten we die verleiding weerstaan. Laten we met elkaar de grotere doelen voor ogen houden.
En dat betekent niet dat we de discussie moeten schuwen. Integendeel! Laten we elkaar juist scherp op de inhoud doorvragen. Laten we zorgen dat we de tegenstemmen en de kritische geluiden júíst organiseren, bijvoorbeeld aan de voorkant in de BVV.
Laten we zorgen dat we projecten daar eerst inhoudelijk door en door met elkaar hebben besproken voordat we verdere stappen nemen. Want als we aan de voorkant het échte gesprek voeren, kunnen we daarna ook samen de gezamenlijke verantwoordelijkheid pakken voor de rest van die langetermijnsprocessen.
Laten we de handen ineenslaan, de worsteling aangaan, het goede debat voeren, en onze dorpen en onze stad écht klaar maken voor de volgende generatie.
En voorzitter, als we dat goed doen, zorgen we met elkaar voor succesvol beleid, mooie projecten en kan iedereen júist zijn eigen kleur naar boven laten binnen dat succes. Laten we ervoor gaan.
